İçinde bulunduğumuz dönemin karanlığından kurtulmak için, Cumhuriyet’i ve Cumhuriyet Değerleri’ni anlamaya her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Cumhuriyet’in 100. yıl kutlamaları çerçevesinde, Ankara İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi‘nde 2023 yılında kurulmuş olan sergi, Cumhuriyet’in herşeyden önce, müthiş bir kalkınma stratejisi olduğunu anlatıyor.
Hayranlıkla gezmiş olduğum sergi, Osmanlı’dan devir alınan 378.772.026.-Osmanlı Lirası ( bugünkü yaklaşık karşılığı 3.5 Milyar TL ) borca rağman, devrim niteliğinde kalkınma adımlarının nasıl atıldığını anlatıyor.
Tam Bağımsızlık için ilk hedef, Tam Bağımsız Ekonomi Yönetimi‘nin sağlanması. Bunun için de, bir Milli Banka ihtiyacı ile İş Bankası kuruluyor.
Desteklenen ilk alanlar İnsan, Sağlık ve Eğitim alanları. Atatürk, İnsan Kaynağı’na Yatırım yapmayı, dolayısı ile gençlere eğitim ve gelişim İmkanı sağlamayı önceliklendiriyor. Latin alfabesine geçişle, okuma-yazma oranının hızla artması, Milli Mekteplerin, Köy Okulları ve Köy Enstitüleri‘nin kuruluşu, Fakültelerin açılması ile önemli bir eğitim reformu gerçekleşiyor.
Atatürk, özellikle sanat, tarım ve kültür alanında eğitimleri önemsiyor. Çiftçinin emeğini modern zirai üretim teknikleri ile geliştiriyor.
“İstikbal Göklerdedir” diyerek, 1925 yılında Türk Tayyare Cemiyeti’ni kuruyor. İlk uçak ve uçak motoru fabrikalarını kuruyor.
1927 yılında Sanayi Teşviği Kanunu ile Sanayi Devrimi’ni gerçekleştiriyor. Sümerbank, Şeker Bank ve EtiMaden ile madencilik, dokuma ve şeker sektörlerini lokomotif olarak kullanıyor. 5 yıllık, sanayi ve kalkınma planlarını hazırlıyor.
“Ulaşamadığın yer Senin Değildir.” diyerek sanayinin ülke sathında yayılması için, 1940’a kadar ülkeyi “demir ağlar” ile örüyor.
Kısaca özetlemeye çalıştığım kalkınma adımlarını, Yaşasın Cumhuriyet: Atatürk Döneminde İktisadi Bağımsızlığın İlk Adımları isimli sergi videosundan izleyebilir; daha da güzeli bizzat Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi‘ni ziyaret edebilrsiniz.
YAŞASIN CUMHURİYET!
